14.Ekim.2024 Pazartesi akşamı saat 20:00 – 21:30 arasında Kanal 12 TV ekranında Canlı olarak yayınlanan ” Sefa KABAALİOĞLU ile TÜKETİCİ BİLİNCİ ” programına Adli Bilimler Uzmanı Ahmet Ali BEKTAŞ konuk oldu ve programda Adli Bilimler, Sahte İmza, Nitelikli imza, Uzman görüşü ve Bilimsel Mütalaa konularını ve daha fazlasını yaşanmış örnekler ile Tüketicilerimiz ile paylaştı.
Programda yanıt bulan sorulardan bir kısmı aşağıdadır;
Adli bilimler nedir?
Adli konularda uyuşmazlıkta delil değerlendirme sürecinde bilimsel yöntemlerin kullanılarak delil ve ispat sürecidir. Son 30 yılda adli bilimlere daha fazla ihtiyaç duyulmaktadır. Ülkemiz şehirleşmede %80-90 lara gelmiştir. Bu durum yabancılık ilişkilerini doğurmuştur. Dolayısıyla hakların korunması insani ilişkilerden öte deliler ve ispat ile mümkündür. Bu çerçevede yaşamın her alanı yazılı görsel kayıt altına alınmaktadır. Kullanılan telefonun bütün verileri, seyahat süresince kamere kayıtları, yakıt bilgileri, kredi kart hareketleri, oturduğumuz yerlerdeki işyeri kameraları, Mobese kameraları, yazışmalar, sms ler, parmak izi, DNA, aracımızın verileri [ Plaka / Otoban geçiş bilgileri / Akaryakıt alım fişleri ] vs. hepsi bir bütün halinde adli bilimlerin alanına girmektedir ve bu veriler adli olayda olayı aydınlatmak amacıyla derlenmekte ve raporlanmaktadır
Mahkeme hâkimi kararını verirken uzman görüşünü dikkate almakta mıdır?
Uzman görüşü raporu takdiri deliller arasındadır. Uygulamada dikkate almaktadır. Ancak uzman görüşünde tespit edilen bulguları ayrıca kendi atadığı bilirkişiye sormakta ve bulguların doğruluğunu kontrol etmektedir. Bilimsel bulgular bilimsel kriterlere uygun denetime açık bir şekilde raporlanmış ise başka uzmanın incelemesi sonucunda sonuç pek değişmemektedir. Ancak incelenen materyalde değişim oldu ise elbette sonuçta değişim olmaktadır.
Uzman görüşü bilimsel mütalaa raporunun bilirkişi raporundan farkı nedir?
Yukarda da kısmen bahsettiğimiz üzere, uzman taraf ile (davacı-davalı) veya avukatı ile beraber çalışmaktadır. Uzman tarafı çalıştırmaktadır. İlave belge bulgu talep etmektedir. Kişi aslında uzmanı çalıştırmaktadır. Dolaysıyla lehine olan delileri tespit edip raporlamaktadır ve bu raporla davasında haklı çıkmayı hedeflemektedir. Bilirkişi ise yargıç tarafından atanmaktadır ve taraf veya avukatı ile görüşmesi temas kurması yasaktır. Dosyada bulunan bulgularla sınırlıdır. Dolaysısıyla davasında haklı çıkmak isteyen taraf ilave çalışma ile delil ve bulgularını raporlatmaktadır.
Mahkemede bilirkişi raporu ile uzman görüşü bilimsel mütalaa raporu birbirinden farklı ise bu durumda Hâkim nasıl bir yol izler ya da izlemek zorundadır?
İki rapor arasında görüş farkı var ise, örnek verecek olursak, incelenen senette atılı imza, bir raporda “kişini eli ürünüdür”, diğer rapora göre “eli ürünü değildir” şeklinde görüş sunulmuş ise, mahkeme çelişkiyi gidermek durumundadır. Bunun için 3 lü uzman heyet oluşturmaktadır. Adli tıp üst kuruluna göndermektedir, Üniversite güzel sanatlar fakültesine göndermektedir. Hakem bilirkişi heyeti gerekçeleri ile görüşünü bildirmektedir. Mahkeme 2 ye bir şeklinde görüş oluştuğu zaman karar aşamasına geçmektedir.
Uzman görüşüne yasalar izin vermekte midir?
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 293. maddesi; “Taraflar, dava konusu olayla ilgili olarak, uzmanından bilimsel mütalaa alabilirler.”
5271 sayılı CMK’nın 67/6. Maddesi ise; “Cumhuriyet savcısı, katılan, vekili, şüpheli veya sanık, müdafi veya kanuni temsilci, yargılama konusu olayla ilgili olarak veya bilirkişi raporunun hazırlanmasında değerlendirilmek üzere ya da bilirkişi raporu hakkında, uzmanından bilimsel mütalaa alabilirler.” hükmünü amirdir. Kanunu kapsamında hizmet vermektedir.
